{"id":499,"date":"2022-11-09T10:48:38","date_gmt":"2022-11-09T09:48:38","guid":{"rendered":"http:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/?page_id=499"},"modified":"2022-12-29T08:33:18","modified_gmt":"2022-12-29T07:33:18","slug":"brama-gronowska","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/?page_id=499","title":{"rendered":"Brama Gronowska"},"content":{"rendered":"

Brama Gronowska<\/strong><\/h3>\n

Leon Rozpendowski, wg wcze\u015bniejszego, nieznanego wzoru
\nTechnika: Akwarela, papier,
\nWymiary: 19,5 x 27 cm
\nMuzeum Okr\u0119gowe w Lesznie, nr inw. ML 239
\nDar, 1965<\/p>\n

Wizerunek fragmentu fortyfikacji miejskich, z pasmem wa\u0142\u00f3w ziemnych i okaza\u0142ym budynkiem bramnym. Budowl\u0119 tworz\u0105 dwie po\u0142\u0105czone ze sob\u0105 cz\u0119\u015bci. Nakryte osobnymi dwuspadowymi (w rzeczywisto\u015bci czterospadowymi) dachami w uk\u0142adzie szczytowym. W przyziemiu g\u0142\u00f3wnego cz\u0142onu znajduje si\u0119 przejazd bramny. Brama zamkni\u0119ta arkad\u0105, flankuj\u0105 j\u0105 dwie wysokie przypory.  W pomieszczeniu obok mie\u015bci\u0142a si\u0119 wartownia. Na pi\u0119trze znajdowa\u0142o si\u0119 mieszkanie wrotnego. By\u0142o to tak\u017ce miejsce obserwacji przedpola fortyfikacji. Od strony zachodniej (prawa strona patrz\u0105cego) widoczna jest wie\u017ca nakryta wysokim dachem namiotowym, zwie\u0144czonym iglic\u0105 z ga\u0142k\u0105. Opr\u00f3cz funkcji obronnej pe\u0142ni\u0142a ona wa\u017cn\u0105 rol\u0119, gdy\u017c znajdowa\u0142y si\u0119 w miej schody prowadz\u0105ce na pi\u0119tro. W tle, zza wa\u0142\u00f3w widoczne korony drzew. W prawym g\u00f3rnym rogu banderola, czyli wst\u0119ga o zwijaj\u0105cych si\u0119 ko\u0144cach z napisem w j\u0119zyku niemieckim: GRUNER TORAE. Nad banderol\u0105 napis: Gronows…, pod banderol\u0105 data 1677. Ca\u0142o\u015b\u0107 rysunku monochromatyczna, czyli jednobarwna w br\u0105zach z akcentami czerni i bieli. Brama Gronowska nazywana tak\u017ce Ko\u015bcia\u0144sk\u0105 znajdowa\u0142a si\u0119 w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci Leszna, przy dzisiejszej ulicy Gabriela Narutowicza. Nowa Brama Ko\u015bcia\u0144ska zosta\u0142a wybudowana w 1652 roku. Same wa\u0142y ziemne, z pierwszym drewnianym budynkiem bramy, powsta\u0142y w latach 1636-1639. Brama umo\u017cliwia\u0142a kontrol\u0119 os\u00f3b przybywaj\u0105cych do miasta oraz pobierania ce\u0142 od wywo\u017conych towar\u00f3w.<\/p>\n

Brama Gronowska, zwana r\u00f3wnie\u017c Ko\u015bcia\u0144sk\u0105, znajdowa\u0142a si\u0119 w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci obwarowa\u0144 miejskich. Wyje\u017cd\u017caj\u0105c przez t\u0119 bram\u0119 jechano w kierunku wsi Gronowo i dalej do Ko\u015bciana.<\/p>\n

Leszno zosta\u0142o otoczone umocnieniami w formie wa\u0142\u00f3w drewniano-ziemnych wzmocnionych bastionami w XVII wieku. Przed wa\u0142ami znajdowa\u0142a si\u0119 fosa. Wewn\u0105trz wsp\u00f3lnych obwarowa\u0144 znalaz\u0142o si\u0119 miasto z rynkiem oraz sieci\u0105 ulic a tak\u017ce rezydencja w\u0142a\u015bcicieli, rodu Leszczy\u0144skich. Teren otoczony wa\u0142ami liczy\u0142 oko\u0142o 30 hektar\u00f3w. Do miasta prowadzi\u0142y cztery bramy: Gronowska od p\u00f3\u0142nocy, Osiecka od wschodu, Rydzy\u0144ska od po\u0142udnia i \u015awi\u0119ciechowska od zachodu a tak\u017ce dwie furty. By\u0107 mo\u017ce autorem projektu umocnie\u0144 z lat trzydziestych XVII stulecia by\u0142 Jan Dekan, mieszkaniec Leszna, kt\u00f3ry przet\u0142umaczy\u0142 na j\u0119zyk polski w\u0142oskie traktat o obronie i zdobywaniu twierdz z 1613 roku ( Trattato della artileria). W latach 80 \u2013 tych XVII wieku obwarowania rozbudowano u\u017cywaj\u0105c do tego je\u0144c\u00f3w tureckich przyprowadzonych do Leszna po bitwie pod Wiedniem.<\/p>\n

Umocnienia przetrwa\u0142y do XIX wieku. Od lat 70-tych tego stulecia stopniowo zasypywano fosy, plantowano umocnienia a na ich miejscu aran\u017cowano obsadzone drzewami promenady. Ostatni\u0105 rozebran\u0105 bram\u0105 by\u0142a Brama Gronowska. Jej rozbi\u00f3rka mia\u0142a miejsce w 1879 roku.<\/p>\n

\"\"
Leon Rozpendowski; akwarela, papier, wys. 19,5, szer. 27 cm; Muzeum Okr\u0119gowe w Lesznie; ML 239<\/figcaption><\/figure>\n