{"id":493,"date":"2022-11-09T10:40:42","date_gmt":"2022-11-09T09:40:42","guid":{"rendered":"http:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/?page_id=493"},"modified":"2022-11-09T10:40:42","modified_gmt":"2022-11-09T09:40:42","slug":"pistolet-skalkowy","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/?page_id=493","title":{"rendered":"Pistolet ska\u0142kowy"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Pistolet ska\u0142kowy&nbsp;<\/strong><\/h3>\n<p>Rok powstania: pierwotnie oko\u0142o 1780 r.(?), Leszno<br \/>\nTechnika: wyr\u00f3b rusznikarski, metal, drewno orzechowe (?), grawerunek<br \/>\nWymiary: d\u0142. 32,8 cm<\/p>\n<p>Muzeum Okr\u0119gowe w Lesznie, nr inw. MLH 4753<br \/>\nEksponat zosta\u0142 zakupiony do zbior\u00f3w Muzeum Okr\u0119gowego w Lesznie w 2009 roku.<\/p>\n<p>Opisywany pistolet wykonany zosta\u0142 przez leszczy\u0144skiego rusznikarza Johanna Beniamina Herknera. Pierwotnie na broni zamocowany by\u0142 zamek ska\u0142kowy. Dopiero pod wp\u0142ywem post\u0119pu technicznego zamiast krzesiwa inicjuj\u0105cego zap\u0142on prochu na panewce, wprowadzono kominek z nak\u0142adanym na niego kapiszonem, zawieraj\u0105cym piorunian rt\u0119ci. Ten spos\u00f3b by\u0142 bardziej niezawodny od prochu na panewce, co sugerowa\u0107 mo\u017ce do\u015b\u0107 d\u0142ugi okres u\u017cytkowania opisywanej broni (oko\u0142o 60\u201370 lat). Wp\u0142ywa\u0142 r\u00f3wnie\u017c na zwi\u0119kszenie szybkostrzelno\u015bci broni. Grawerunki umieszczone na grzbiecie lufy pistoletu: \u201eJoh: Herkner, a Lissa\u201d i na blasze zamka \u201eJoh: Herkner \/ in Lissa\u201d, wykona\u0142 prawdopodobnie leszczy\u0144ski z\u0142otnik Anton Eigel, kt\u00f3ry mieszka\u0142 wsp\u00f3lnie z Johannem Beniaminem Herknerem w domu po\u0142o\u017conym przy dawnej Kaufmannstrasse (dzisiejsza ulica Boles\u0142awa Chrobrego).<\/p>\n<p>\u0141o\u017ce i kolba pistoletu wykonane zosta\u0142y z jednolitego drewna orzechowego i okute blach\u0105. \u0141o\u017ce si\u0119ga do wylotu lufy. Wszystkie metalowe elementy, nie wy\u0142\u0105czaj\u0105c stalowej, o\u015bmiogrannej lufy, zosta\u0142y ozdobione rytowanymi motywami ro\u015blinnymi i geometrycznymi w kszta\u0142cie wazon\u00f3w, kwiat\u00f3w, stylizowanych li\u015bci akantu, przecinaj\u0105cych si\u0119 lub poziomych linii. Lufa nie jest gwintowana. Pod ni\u0105, w wydr\u0105\u017conym kanale oraz dw\u00f3ch tulejach osadzono drewniany pobojczyk \u2013 pobijak (stempel) do ubijania prochu z toczon\u0105 w kszta\u0142cie \u015bci\u0119tego sto\u017cka ko\u0144c\u00f3wk\u0105 z ko\u015bci. Kab\u0142\u0105k os\u0142aniaj\u0105cy j\u0119zyki spustu po\u0142\u0105czony jest z ozdobnym przednim w\u0105sem i d\u0142u\u017cszym tylnym, si\u0119gaj\u0105cym g\u0142owicy. Kr\u00f3tk\u0105 kolb\u0119 zako\u0144czon\u0105 owaln\u0105 g\u0142owic\u0105 ozdobiono misternie wykonanym \u017c\u0142obieniem w formie kratownicy. Sam\u0105 g\u0142owic\u0119 wzmocniono metalowym kapturkiem. Elementy oku\u0107 osadzone zosta\u0142y w wyprofilowanych gniazdach.<\/p>\n<p>Eksponat zosta\u0142 zakupiony do zbior\u00f3w Muzeum Okr\u0119gowego w Lesznie w 2009 roku.<\/p>\n<figure id=\"attachment_327\" aria-describedby=\"caption-attachment-327\" style=\"width: 1600px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-327\" src=\"http:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/MLH4753_1-1.jpg\" alt=\"\" width=\"1600\" height=\"753\" srcset=\"https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/MLH4753_1-1.jpg 1600w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/MLH4753_1-1-300x141.jpg 300w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/MLH4753_1-1-1024x482.jpg 1024w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/MLH4753_1-1-768x361.jpg 768w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/MLH4753_1-1-1536x723.jpg 1536w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/MLH4753_1-1-400x188.jpg 400w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/MLH4753_1-1-800x377.jpg 800w\" sizes=\"auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-327\" class=\"wp-caption-text\">wymiary: d\u0142ugo\u015bc 32,8 cm; drewno, metal, grawer, wyr\u00f3b r\u0119czny; Johann Herkner, Leszno, XVIII &#8211; XIX wiek; Muzeum Ok\u0119gowe w Lesznie; MLH4753<\/figcaption><\/figure>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"kapiszon PJM\" width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/_1UMiQZmbNY?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<hr>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-306 size-thumbnail\" src=\"http:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Easy_to_read_Logo-150x150.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"150\" srcset=\"https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Easy_to_read_Logo-150x150.jpg 150w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Easy_to_read_Logo-300x300.jpg 300w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Easy_to_read_Logo-400x400.jpg 400w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Easy_to_read_Logo.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-354 size-thumbnail\" src=\"http:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-03-150x150.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"150\" srcset=\"https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-03-150x150.jpg 150w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-03-300x300.jpg 300w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-03-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-03-768x768.jpg 768w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-03-400x400.jpg 400w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-03-800x800.jpg 800w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-03.jpg 1181w\" sizes=\"auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/>Pistolet zosta\u0142 wykonany przez&nbsp; rusznikarza z Leszna &#8211; Johanna Beniamina Herknera.<\/p>\n<p>Pistolet powsta\u0142 oko\u0142o 250 lat temu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-355 size-thumbnail alignleft\" src=\"http:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-04-150x150.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"150\" srcset=\"https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-04-150x150.jpg 150w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-04-300x300.jpg 300w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-04-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-04-768x768.jpg 768w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-04-400x400.jpg 400w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-04-800x800.jpg 800w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-04.jpg 1181w\" sizes=\"auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/>Pistolet jest wykonany jest z metalu i drewna.<\/p>\n<p>Pistolet ma 33 centymetry d\u0142ugo\u015bci.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-356 size-thumbnail\" src=\"http:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-05-150x150.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"150\" srcset=\"https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-05-150x150.jpg 150w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-05-300x300.jpg 300w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-05-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-05-768x768.jpg 768w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-05-400x400.jpg 400w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-05-800x800.jpg 800w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-05.jpg 1181w\" sizes=\"auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/>Pistolet znajduje si\u0119 w Muzeum Okr\u0119gowym w Lesznie, przy ulicy Gabriela Narutowicza 31. Pokazany jest na wystawie czasowej pod tytu\u0142em \u201eNa styku \u015bwiat\u00f3w. Historia Leszna od XVI do XX wieku\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-357 size-thumbnail\" src=\"http:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-01-150x150.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"150\" srcset=\"https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-01-150x150.jpg 150w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-01-300x300.jpg 300w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-01-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-01-768x768.jpg 768w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-01-400x400.jpg 400w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-01-800x800.jpg 800w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-01.jpg 1181w\" sizes=\"auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/>Pistolet &#8211; bro\u0144 palna o kr\u00f3tkiej lufie przeznaczona do strzelania z r\u0119ki na bliskie odleg\u0142o\u015bci.<\/p>\n<p>Pistolet ska\u0142kowy \u2013 pistolet z zamkiem ska\u0142kowym. Zamek ska\u0142kowy mia\u0142a bro\u0144 palna 300 lat temu.<\/p>\n<p>Pistolet kapiszonowy &#8211; pistolet z zamkiem kapiszonowym. Zamek kapiszonowy mia\u0142a bro\u0144 palna 200 lat temu.<\/p>\n<p>Rusznikarz \u2013 osoba zajmuj\u0105ca si\u0119 wyrobem i napraw\u0105 r\u0119cznej broni palnej.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-358 size-thumbnail\" src=\"http:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-02-150x150.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"150\" srcset=\"https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-02-150x150.jpg 150w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-02-300x300.jpg 300w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-02-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-02-768x768.jpg 768w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-02-400x400.jpg 400w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-02-800x800.jpg 800w, https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ikony-02.jpg 1181w\" sizes=\"auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/>Pistolet przypomina uci\u0119ty kawa\u0142ek laski do podpierania si\u0119. Bro\u0144 sk\u0142ada si\u0119 z kolby i lufy. Kolb\u0119&nbsp; wykonano z&nbsp; drewna orzechowego i okuto metalow\u0105 blach\u0105. Wszystkie metalowe elementy zosta\u0142y ozdobione wzorami ro\u015blinnymi. Ozdoby maj\u0105 kszta\u0142t wazon\u00f3w, kwiat\u00f3w, li\u015bci i przecinaj\u0105cych si\u0119 linii. Umo\u017cliwiaj\u0105cy strza\u0142 zamek pistoletu znajduje si\u0119 w centralnej cz\u0119\u015bci broni &#8211; tam, gdzie kolba \u0142\u0105czy si\u0119 z luf\u0105.<\/p>\n<p>Pistolet by\u0142 wyposa\u017cony w zamek ska\u0142kowy. Dzia\u0142a\u0142 on na zasadzie zapalania \u0142adunku prochowego. By\u0142o to mo\u017cliwe dzi\u0119ki iskrom pojawiaj\u0105cym si\u0119 w wyniku uderzenia kawa\u0142ka krzemienia o metalow\u0105 p\u0142ytk\u0119. Ta ostatnia s\u0142u\u017cy\u0142a jako krzesiwo. Oko\u0142o 200 lat temu wymy\u015blono zamek kapiszonowy. Mia\u0142 on zamiast krzesiwa kominek z nak\u0142adanym na niego kapiszonem. Kapiszon zawiera\u0142&nbsp; rt\u0119\u0107. Taki zamek by\u0142 mniej wra\u017cliwy na warunki pogodowe, by\u0142 te\u017c \u0142atwiejszy w obs\u0142udze. Poprawia\u0142 te\u017c szybko\u015b\u0107 strzelania.<\/p>\n<p>Pistolet zosta\u0142 wykonany przez leszczy\u0144skiego rusznikarza Johanna Beniamina Herknera.<\/p>\n<p>Pistolet zakupiono do zbior\u00f3w Muzeum Okr\u0119gowego w Lesznie w 2009 roku.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Audiodeskrypcja<\/p>\n<audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-493-1\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"http:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/MT-AD-Leszno_Pistolet-skalkowy-RW.mp3?_=1\" \/><a href=\"http:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/MT-AD-Leszno_Pistolet-skalkowy-RW.mp3\">http:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/MT-AD-Leszno_Pistolet-skalkowy-RW.mp3<\/a><\/audio>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pistolet ska\u0142kowy&nbsp; Rok powstania: pierwotnie oko\u0142o 1780 r.(?), Leszno Technika: wyr\u00f3b rusznikarski, metal, drewno orzechowe (?), grawerunek Wymiary: d\u0142. 32,8 cm Muzeum Okr\u0119gowe w Lesznie, nr inw. MLH 4753 Eksponat zosta\u0142 zakupiony do zbior\u00f3w Muzeum Okr\u0119gowego w Lesznie w 2009 roku. Opisywany pistolet wykonany zosta\u0142 przez leszczy\u0144skiego rusznikarza Johanna Beniamina Herknera. Pierwotnie na broni zamocowany [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":327,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-493","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","has-thumbnail"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/493","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=493"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/493\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":494,"href":"https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/493\/revisions\/494"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/327"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nastykuswiatow.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=493"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}